Trà tiên – Loại dược thảo giúp ướp trà thêm ngon, thêm khỏe

Vào dịp Tết ở Đà Lạt, tôi biết thêm một món trà thơm ngon, đậm đà của bà con vùng thôn quê. Món trà ướp với lá trà tiên, có mùi hương nhẹ, thanh mát, tạo cảm giác cực kỳ sảng khoái và thư giãn.  

Vào cuối năm, tôi có dịp đến với vùng đất Đà Lạt. Sau hơn 10 giờ đồng hồ trên xe giường nằm, tôi đặt hai chân xuống ven đường trong cơn gió lành lạnh của thành phố sương mù.

Những ngày ở đây, tôi được bạn bè tiếp đón nồng nhiệt với đầy đủ tiệc tùng, bánh kẹo, thậm chí lai rai cả rươu bia. Thế nhưng điều đọng lại trong tôi ngoài sự vui vẻ và hiếu khách của bà con nơi đây, là một thú vui tao nhã không thể thiếu vào mỗi buổi sáng: Uống trà.

Có thể nói, tôi uống trà cũng hơi kha khá, trong hơn ba mươi mấy năm tồn tại trên cõi đời này. Tôi đã thưởng thức nhiều loại trà, như trà ướp hoa lài, trà ướp hoa sen, trà ngũ sắc, trà hoa cúc, trà Ô long, trà Tam diệp… Vậy mà khi uống loại trà thảo dược dân dã của bà con nơi đây đã mang lại cho tôi cái cảm giác rất thích thú khó tả.
Tra tien – Loai duoc thao giup uop tra them ngon, them khoe
Cây trà tiên có tên khác là é, é trắng, tiến thực, rau húng lông, húng quế lông (Ảnh minh họa từ Internet)
Tìm hiểu kỹ, được biết bà con vùng quê này thường ướp trà với lá trà tiên. Lá trà tiên ướp vào trà khi pha sẽ có mùi hương nhẹ, thanh mát, tạo cảm giác cực kỳ sảng khoái và thư giãn.

Trà tiên (Ocimum basilicum L. var. pilosum (Willd.) Benth.) thuộc họ bạc hà (Lamiaceae), tên khác là é, é trắng, tiến thực, rau húng lông, húng quế lông, là một cây thảo nhỏ, sống lâu năm, cao chừng 50cm. Thân và cành vuông, màu lục nhạt, có lông thưa. Lá mọc đối, hình bầu dục, dài 5-6cm, rộng 2-3cm, gốc tròn, đầu nhọn, mép khía răng, hai mặt đều có lông ở gân, mặt dưới dày hơn và có những điểm tuyến rất nhỏ và rõ.

Toàn cây vỏ có mùi thơm giữa mùi chanh và sả. Về hình hái, trà tiên giống húng quế, chỉ khác phía trên có nhiều cành, lá hoa đều có lông, do đó có tên pilosum (lông mềm thưa). Tên là tiến thực vì ăn ngon, trước kia người dân tiến vua chúa dùng.

Cụm hoa mọc ở ngọn thân và đầu cành thành xim gồm nhiều hoa màu trắng xếp thành vòng rất sít nhau; đài mọc thõng xuống rồi cong lên, có ống ngắn hình chuông – 5 răng không đều phủ đầy lông thô; tràng có ống cong và cánh tròn chia hai môi; nhị vượt ra ngoài ống tràng. Quả bế nhỏ, có đài tồn tại và 4 hạt màu xám đen. Mùa hoa quả vào tháng 7 - tháng 8.

Toàn cây trà tiên chứa tinh dầu với hàm lượng từ 2,5-3%, có thể đến 5%. Hàm lượng tinh dầu cao nhất vào lúc cây ra hoa. Thành phần chủ yếu của tinh dầu là citral với tỷ lệ 56-75% và nhiều chất khác. Ngoài ra, cây còn chứa các polyphenol, flavonoid, thymol, quercetin, acid cafeio, acid rosmarimic.

Dược liệu trà tiên có vị cay, mùi thơm, tính ấm, có tác dụng phát hãn, giải biểu, khu phong, lợi thấp, tán ứ, chỉ thống.

Theo dân gian, trà tiên thường dùng để chữa cảm mạo, phong hàn, đau đầu, đau dạ dày, bụng trướng đau, phong thấp, đau nhức khớp xương, hãm uống làm thuốc mát, nhuận tràng, lợi tiểu.

Nếu dùng trà ướp loại thảo dược này thường xuyên sẽ củng cố thêm sức khỏe, nâng cao sức đề kháng và giảm stress.

Cách ướp trà cũng không khó. Chỉ cần bạn có vài trăm gram loại trà ngon ưa thích chưa ướp, vài lá trà tiên phơi héo, thái sợi nhuyễn trộn đều với nhau là dùng được.
Sau đây là vài bài thuốc từ lá trà tiên, bạn có thể tham khảo:

- Làm thuốc xông chữa cảm, cúm, sốt, đau đầu:

Lá trà tiên tươi 20-30g, dùng riêng hoặc phối hợp với nhiều loại lá thơm khác như lá bưởi, lá chanh, cúc tần, hương nhu…, mỗi thứ 10g, nấu nước xông cho vả mồ hôi là khỏe.

- Chữa đau bụng, trướng bụng, ăn không tiêu, nôn mửa:

Cành lá trà tiên phơi khô, cắt nhỏ 10-20g, hãm nước uống trong ngày. Có thể uống như uống trà cũng tốt.

- Chữa táo bón:

Hạt trà tiên 4-12g, ngâm vào 100ml nước ấm đến khi bên ngoài hạt có một lớp nhầy màu trắng bao quanh như thạch trân châu. Thêm đường, khuấy đều và uống.

- Chữa viêm thận, viêm bàng quang, đái gắt, đái buốt:

Tinh dầu trà tiên, 3-6 giọt, pha với sirô và nước thành nhũ tương, uống trong ngày.

Việc giữ gìn sức khỏe mà không cần đến thuốc là những kinh nghiệm mà ông bà xa xưa luôn nhắc nhở cháu con: "Bình minh nhất ẩm trà, hoàng hôn tam bôi tửu". Buổi sáng sớm cần có 1 bình trà, buổi chiều tối uống thêm 3 ly rượu, cứ chừng mực đó thì sức khỏe không bao giờ suy.
Ngọc Trác

Loading...

BÌNH LUẬN BÀI VIẾT


Bình luận0

Cảm ơn bạn đã gửi ý kiến.

Bạn đã gửi ý kiến cho bài viết này.