Trả lời phỏng vấn của đài Fox News hôm 19.5, Phó trợ lý Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ chuyên trách các vấn đề Đông Nam Á, ông Reed Werner tiết lộ có ít nhất 9 sự cố liên quan tới máy bay chiến đấu của Trung Quốc và Mỹ trên không phận Biển Đông kể từ giữa tháng 3. Ông Werner nhấn mạnh:

"Trung Quốc liên tiếp có các động mạo hiểm dẫn đến leo thang căng thẳng", ông Werner nói và đưa dẫn chứng về một trường hợp tàu hộ tống Trung Quốc đi cùng với nhóm tàu sân bay, di chuyển một cách "không an toàn và không chuyên nghiệp" gần tàu khu trục mang tên lửa dẫn đường của Hải quân Mỹ USS Mustin hoạt động trên Biển Đông vào tháng trước.

Vị quan chức quốc phòng Mỹ nói thêm rằng Lầu Năm Góc nhận thấy “xu hướng hiện tại là rất đáng lo ngại”, nhấn mạnh Mỹ đã đưa ra một số khiếu nại chính thức lẫn không chính thức liên quan tới các sự cố gần đây.

Phát ngôn viên Lầu Năm Góc Dave Eastburn cho biết trong một tuyên bố mới đây rằng Bộ Quốc phòng Mỹ quan ngại sâu sắc về việc Trung Quốc gia tăng các hành động cưỡng ép các nước láng giềng, cũng như đưa ra các yêu sách hàng hải phi pháp trên Biển Đông giữa lúc khu vực và thế giới đang tập trung xử lý đại dịch COVID-19.

Ngoài ra, Bộ Quốc phòng Mỹ khẳng định các đối thủ của Washington đang cố gắng lợi dụng tình hình dịch bệnh toàn cầu để tìm kiếm ảnh hưởng, nhưng quân đội Mỹ luôn sẵn sàng đối phó với các thách thức nhằm bảo vệ lợi ích của Mỹ.

Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Mark Esper đầu tháng này cũng đã chỉ trích Trung Quốc về việc lạm dụng cách hành xử hung hăng trên Biển Đông, đồng thời cáo buộc Bắc Kinh tung ra chiến dịch tuyên truyền sai lệch thông tin trong dịch COVID-19 để né trách nhiệm và nhằm trục lợi.

"Trong khi Bắc Kinh tăng cường chiến dịch tuyên truyền thông tin sai lệch để tránh bị đổ lỗi và đánh bóng hình ảnh, chúng tôi tiếp tục chứng kiến hành vi hung hăng của quân đội Trung Quốc ở Biển Đông, từ việc đe dọa một tàu hải quân Philippines, tới đâm chìm tàu cá Việt Nam, cũng như đe dọa các quốc gia khác tham gia phát triển dầu khí ngoài khơi", ông Esper nói trong cuộc họp báo tại Lầu Năm Góc hôm 5.5.

Trước đó, phát biểu trong cuộc họp trực tuyến với những người đồng cấp tại các nước ASEAN hồi tháng 4, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cáo buộc: “Bắc Kinh đã tận dụng sự xao lãng của thế giới trong lúc đối phó đại dịch COVID-19, đơn phương thiết lập các khu hành chính đối với các đảo và khu vực hàng hải đang tranh chấp ở Biển Đông, đánh chìm một tàu cá của Việt Nam và ngang nhiên xây hai trạm nghiên cứu trái phép trên đá Chữ Thập và đá Subi thuộc quần đảo Trường Sa”.

Trong những năm gần đây, Trung Quốc đã không ngừng khai thác và quân sự hóa các rạn san hô ở Biển Đông. Bắc Kinh cũng gia tăng các máy bay và tàu quân sự trên tuyến đường biển chiến lược mà Trung Quốc tự coi là lãnh thổ của mình, mặc dù phán quyết của Tòa án Trọng tài quốc tế đã vô hiệu hóa yêu sách phi lý của họ vào năm 2016.

Là một phần trong sự thay đổi chiến lược nhằm ngăn chặn Trung Quốc, chính quyền Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump đã tăng cường các chiến dịch tuần tra tự do hàng hải ở Biển Đông khiến Bắc Kinh nhiều lần lên tiếng phản đối.

Hoàng Vũ (theo Business Insider)