Thông báo hủy đăng cai APEC được Chile đưa ra trong bối cảnh bất ổn xã hội tiếp tục gây sóng gió ở thủ đô Santiago cùng với tình trạng các cuộc biểu tình và bạo loạn lan rộng đã dẫn đến cái chết của ít nhất 18 người và khoảng 7.000 vụ bắt giữ. Hội nghị thượng đỉnh APEC dự kiến ​​sẽ diễn ra vào ngày 16 và 17.11 và hội nghị thượng đỉnh về khí hậu (COP25) trong hai tuần đầu tiên tháng 12.

“Đây là một quyết định rất khó khăn, một quyết định khiến chúng tôi đau đớn, bởi vì chúng tôi hoàn toàn hiểu được tầm quan trọng của APEC và COP-25 đối với Chile và đối với thế giới. Chile đã rất tiếc vì những vấn đề và sự bất tiện mà quyết định này sẽ có ý nghĩa đối với cả APEC và COP. Tuy nhiên, với tư cách là tổng thống của Chile, tôi luôn phải đặt vấn đề và lợi ích của người Chile, nhu cầu của họ, mong muốn của họ và hy vọng của họ”, Tổng thống Chile Sebastian Piner tuyên bố.

Đáp lại với thông báo của ông Pinera, bà Rebecca Fatima Sta Maria, giám đốc điều hành của Ban Thư ký APEC, cho biết trên mạng xã hội Twitter rằng “an toàn và lợi ích của Chile và các nền kinh tế thành viên của chúng tôi là ưu tiên chủ yếu của APEC”.

Bà Rebecca “cảm ơn Chile vì sự ủng hộ không mệt mỏi cho sự phát triển toàn diện hơn của APEC trong vai trò chủ nhà suốt một năm qua, bao gồm việc ưu tiên trao quyền kinh tế cho phụ nữ và các doanh nghiệp nhỏ. Tất cả các thành viên APEC sẽ tiếp tục thúc đẩy chương trình nghị sự quan trọng này để đảm bảo rằng tất cả các cộng đồng trên khắp châu Á-Thái Bình Dương gặt hái những lợi ích của tăng trưởng và hội nhập kinh tế.

Tuyên bố hủy hội nghị APEC của Chile đến một ngày sau khi Nhà Trắng xác nhận ông Trump sẽ không tới Bangkok (Thái Lan) dự Thượng định Mỹ - ASEAN và Thượng đỉnh Đông Á. Như vậy, hiện không có một hội nghị quốc tế nào trong tương lai gần mà ông Trump và ông Tập có thể gặp nhau.

Hiện chưa rõ giới chức Mỹ đã tìm được một địa điểm thay thế cho cuộc gặp giữa ông Trump với ông Tập hay chưa. Các nhà tổ chức thượng đỉnh APEC cũng chưa đưa ra được một địa điểm mới để tổ chức hội nghị thượng đỉnh của diễn đàn. Diễn biến này gây lo ngại về lộ trình đi đến thỏa thuận “giai đoạn 1” giữa Mỹ và Trung Quốc.

“Đến nay, APEC có vẻ sẽ không diễn ra ở Chile, và diễn đàn này chưa chuẩn bị địa điểm thứ hai. Chúng tôi vẫn đang tiến tới hoàn tất giai đoạn 1 của thỏa thuận thương mại lịch sử với Trung Quốc trong khung thời gian dự kiến, và khi nào có thông báo, chúng tôi sẽ thông báo”, người phát ngôn Nhà Trắng Hogan Gidley cho biết trong một email.

Hoàng Vũ (theo Diplomat, Bloomberg)