Theo trình bày của bà Nguyễn Thị Dễ (86 tuổi), ngụ tại ấp 12, xã Trinh Phú, H.Kế Sách, tỉnh Sóc Trăng, trước đây, bà và chồng là ông Võ Văn Oanh (mất năm 1988) có diện tích đất là 18.500m2 tại địa chỉ trên. Cùng ở chung với bà là người con út tên là Võ Văn Ướt (51 tuổi).

Lúc đó, nghĩ là con cái trong nhà nên sau khi chồng chết, bà Dễ để cho ông Ướt đại diện gia đình kê khai đăng ký quyền sử dụng đất và được UBND H.Kế Sách cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng ngày 11.9.1993, diện tích 18.500m2.

Đến khoảng những năm 2008-2009, do thấy con trai không hiếu thảo và có ý định không tốt, bà Dễ yêu cầu ông Ướt phải trả lại phân nửa diện tích đất nêu trên để bà cất nhà ở và canh tác, còn lại phân nửa để cho gia đình ông Ướt tiếp tục sử dụng. Nhưng người con út này không trả nên bà Dễ yêu cầu cơ quan chức năng giải quyết và được UBND H.Kế Sách giải quyết hủy bỏ sổ đỏ đã cấp cho ông Ướt.

Ngày 9.3.2015, bà Dễ được UBND H.Kế Sách cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng thửa đất số 561, tờ bản đồ số 01, diện tích 3.467,4m2 và thửa đất số 563, tờ bản đồ số 01, diện tích 5.620,2m2. Diện tích còn lại do ông Ướt quản lý, sử dụng. Nhưng gia đình ông Ướt không cho bà Dễ sử dụng phần đất nêu trên, với lý do đã sử dụng ổn định lâu dài. Vì vậy, bà Dễ khởi kiện yêu cầu tòa án giải quyết buộc gia đình ông Ướt phải trả cho bà 2 thửa đất trên.

Ngày 24.6.2016, TAND H.Kế Sách đã đưa vụ kiện ra xét xử sơ thẩm vụ án giữa nguyên đơn là bà Nguyễn Thị Dể, bị đơn là ông Võ Văn Ướt. Qua xem xét hồ sơ, Tòa sơ thẩm chấp nhận khởi kiện của bà Dễ và tuyên buộc gia đình ông Ướt phải trả cho bà Dễ, diện tích đã được cấp sổ đỏ ngày 9.3.2015.

Sổ đỏ được cấp của bà Dễ - Ảnh: Vũ Phong

Theo đánh giá, qua xem xét thủ tục đăng ký quyền sử dụng đất của ông Ướt thì không thể hiện giấy cho tặng đất của bà Dễ. Vào thời điểm kê khai đăng ký quyền sử dụng đất năm 1992, gia đình ông Ướt sống chung với bà Dễ nên được bà để cho ông thay mặt gia đình đi kê khai đăng ký quyền sử dụng đất để được cấp giấy.

Xét thấy nguồn gốc đất tranh chấp là của bà Dễ; hiện nay bà Dễ không còn phần đất nào để ở và canh tác; đồng thời, để đảm bảo cuộc sống hàng ngày của bà Dễ về chỗ ở cũng như đất canh tác, nên buộc gia đình ông Ướt phải giao trả lại cho bà Dễ diện tích đất nói trên là hợp tình hợp lý, đúng quy định pháp luật và đúng đạo lý làm người.

Bản án không bị kháng cáo nên đã có hiệu lực pháp luật nhưng phía ông Ướt vẫn không tự nguyện giao đất cho bà Dễ, ngược lại còn có hành vi hành hung mẹ ruột của mình khi bà yêu cầu giao đất.

Ngày 30.3.2018, Chi cục Thi hành án dân sự H.Kế Sách cùng các ngành chức năng thực hiện quyết định cưỡng chế giao đất cho bà Dễ nhưng phía gia đình ông Ướt chống đối. Một cán bộ xã Trinh Phú tham gia buổi cưỡng chế kể: “Đoàn cưỡng chế luôn gặp phải sự chống đối quyết liệt của gia đình ông Ướt; đặc biệt là bà Nguyễn Thị Bé Em (vợ ông Ướt) và bà Võ Thị Mỹ Loan (con ông Ướt) đã có hành vi cản trở, giật thước dây cán bộ đo đạc và xô xát với lực lượng bảo vệ cưỡng chế”.

Cuối cùng, Chi cục THADS huyện Kế Sách vẫn thực hiện xong cưỡng chế, đo đạc và phía gia đình bà Dễ đã cắm được trụ đá, phân ranh. Tuy nhiên, sau khi đoàn cưỡng chế thực hiện xong nhiệm vụ thì ông Ướt nhổ cột mốc và tiếp tục bao chiếm đất của mẹ.

Bà Dễ kể trong nước mắt: “Vợ chồng tui có 4 đứa con, đứa nào cũng có gia đình, yên ổn làm ăn. Riêng thằng Ướt là con út, trước đây ở riêng, sau này về năn nỉ tui cho ở chung nên tui đồng ý, không ngờ nó trở mặt chiếm hết đất của tui.

Nó chửi bới, đánh đập tui nên tui phải cất chòi ra ở riêng, còn nhà cửa kiên cố do vợ chồng tui xây cất nó chiếm ở luôn. Tui nói với nó đất đó là của cả 2 vợ chồng tui, bây giờ nó đã đổ đốn như vậy, mình không trông mong gì về sau nên nói với nó là tui chỉ lấy một nửa là tài sản của tui theo quy định.

Nửa còn lại là của chồng tui, mấy anh em không ai đòi chia cả nên phần đó thuộc về nó nhưng nó không chịu mà muốn lấy hết luôn. Sau khi cơ quan thi hành án giao đất cho tui, tui ra làm là nó chửi bới thậm tệ, thậm chí ngày 11.5.2018 nó còn đánh tui phải đi bệnh viện cấp cứu hết mấy ngày”.

Biên bản cưỡng chế ông Ướt - Ảnh: Vũ Phong

Trước hành vi bao chiếm đất trái phép của ông Ướt, ngày 17.7.2018, UBND xã Trinh Phú đã làm việc với ông Ướt, buộc ông phải trả lại đất cho bà Dễ nhưng ông không chấp hành.

Ông Huỳnh Văn Thanh, Phó chủ tịch UBND xã Trinh Phú, cho biết: “Hành vi của ông Ướt đã vi phạm pháp luật, tuy nhiên, do mức vi phạm vượt quá thẩm quyền của địa phương nên chúng tôi đã có văn bản báo cáo về Phòng Tư pháp huyện để nơi đây tham mưu UBND huyện để ban hành quyết định xử phạt hành chính theo quy định của pháp luật”.

Một cán bộ công an địa phương cho biết: Hành vi bao chiếm đất trái phép của ông Ướt là vi phạm pháp luật, cần xử lý nghiêm. Trước hết là xử phạt vi phạm hành chính, buộc ông này phải nộp phạt, giao đất cho bà Dễ. Nếu ông Ướt không chấp hành, cơ quan chức năng cần xem xét xử lý hình sự.

Bà Dễ nói: “Tui chỉ mong cơ quan chức năng sớm xử lý hành vi trái pháp luật, trái đạo đức của thằng Ướt để cho tui yên tâm sinh sống. Tui trồng chuối nó ngang nhiên chặt bỏ, cây trong vườn trên đất của tui, vợ chồng con cái nó ngang nhiên ra bẻ. Vợ chồng con cái nó còn ở đây ngày nào tui còn khổ ngày đó. Tui đề nghị cho nó đi tù để cho nó chừa cái thói ngang tàng”.

Vũ Phong